Api
11
07
Omar Nabarroren bigarren poema-liburua, Egutegi esperimentala, konfirmazio bat da. Bere ez-kristautasunetik, literatura eta poesiaren fedean “konfirmatzen” baita Omar Nabarro, poema liburu bikain honekin. Susa argitaletxearekin 1986an kaleratua, sarreran egileak berak dioena adierazpen nahikoa da: “Idatzitako edozertan datza mezu ideologikoa. Poemotan baita. Askok, ostera, ukatu egiten du egia hain sinplea. Poema “zuzenki” politikoa denean “politikotzat” jo eta estigmatizatu egiten dute. “Zuzenki” politikoa ez denean, orduantxe ei da “ez politikoa” eta, beraz, artistikoagoa edo literarioagoa. Kakazaharra!“. Murgil zaitez Egutegi esperimentala honetan.
Api
04
07
“Hitzez, hotsez, /egunerokotasuna / disfrazatu behar dugu. / Hitzez, hotsez, / mediokritatea ahazteko“. Hitzez eta hotsez betea dago Hirustea (Susa, 1986), Aitxus Iñarraren poema liburua. Baina inola ere ez mediokritatez. Egunerokoaz bai, eta egunerokoa ez ezik betierekoa ere badiren hirustaren hiru hostoen isletatik: heriotza, bizitza, amodioa. Poema motzetan, hitz justuez —zehatzez, alegia— mugitzen da Iñarra sentimenduen zelaian. Osorik irakur dezakezu Hirustea.
Api
03
07
Oholtzarako lanekin dator, oraingoan ere, Klasikoen Gordailua: Etienne Decrept baionesaren Maitena, Amatxi eta Semetxia obrekin. Decrepti buruzko aurkezpen-artikulu ederra idatzia duen Joxemiel Bidadorrek dioenez, “euskal operaren barruan lehenbiziko urratsak eman zituztenen artean, zalantzarik gabe, Etienne Decrept geneukake, nahiz, bati baino gehiagori, operagile baino, idazle soila iduri”. Baionan jaioa 1868ko azaroaren 1ean, margolari eta dekoratzaile aritu zen, lanbidez, bizilekua Bidarten izan zuen Decreptek. 1938ko maiatzaren 8an hil zen, Baionan, Euskaltzaleen Biltzarreko lehendakari izandakoa, Charles Colin musikariarekin batera euskal operaren hastapenak ezarri zituen idazlea.
(gehiago…)
Mar
28
07
Juan Ignazio Uranga idazlea dakar aste honetan Klasikoen Gordailuak: bere antzerki-lanak, zehazki. 1863an Errenterian jaioa, Donostiako Lore Jokoetan 1887an saritutako Urtearen lau erak poemarekin plazaratu zen, eta olerkigintzan jarraitu zuen, baina bere literatur lan nagusiena antzerkigintzaren alorrean egin zuen. Hala antzeztokietan jokatutako lanak (Aritzaren zumo gozua, kasu), nola aldizkarietan —Euskal Erria-n eta Euskal Esnalea-n— argitaratutako bakarrizketak.
(gehiago…)
Mar
21
07
1937ko martxoaren 21ean argitaratu zen, orain 70 urte, Loretxo-ren 11. atala Eguna egunkarian. Loretxo, eleberri-edestia, Zarauzko gudari kementsuei gelgarri eta maitasunez eskainia, Mendi-Lautak idatzia. 11.a eta azkena izan zen atal hura, eta amaitu gabe gelditu zen eleberria. Txomin Arruti Mendi-Lauta idazleak Loretxo neskatila gaztea eta Jon euzko gudarosteko gudariaren arteko harremana kontatzen ziharduen, Espainiako 36ko gerra tarteko zela, hala fikzioan nola errealitatean. Eta kontakizuna eten egin behar izan zuen. Osorik eskaintzen dizkizuegu jarraitu ez eta bestela inoiz argitaratu ez diren Loretxo-ren hamaika atal horiek. (gehiago…)
Mar
21
07
1986an plazaratu zuen Ihesi poema-liburua Txema Kartxik. Uda hartan Orgasmo Beltza ipuina kaleratua zuen Susa aldizkarian, eta gerora ere narratibaren bidea landu du (Triangulo hautsia, 1998; Bi ipuin harrigarri, Elkar 1999; Sei lore, Susa 2001). Baina poesiarekin plazaratu zitzaigun. Amorrazioaren eta etsipenaren arteko mugan dabilen poema liburuarekin. Hemen daukazu Ihesi liburua.
Mar
12
07
Gorka Setienen bakarkako lehen liburua —eta oraingoz azkena— da Ez sinkronia, Susa argitaletxeak 1985ean argitaratua. Eta zergatik ez… Sigrid? liburuan plazaratuak zituen hainbat poema, eta baita lehenago narrazioak ere. Bakarka ekin zion 1985ean, poesiaren bidezko bere bilaketari. “zer ari zara bilatzen / zer bilatzen / egi librea akaso / edo gerri perfektoaren insinuazioa?“. Bost ataleko liburua, erritmoz betetako poemetan bere barne-mundua ehuntzen du Gorka Setienek. Osorik irakur dezakezu Ez sinkronia.
Mar
08
07
1985ean plazaratu zuen, Susa argitaletxearekin, Hitz antzuen azokan poema liburua Gema Lasartek. Eta hitz antzuak akaso, eta baita hitz hutsak, arrotzak, alperrak, kamutsak, zaurituak… aurkituko dituzu poemarioan. Bere gorputz barrenetik kanporantz indarrez jaulkitako hitzak, idazlearengandik mundura indarrez datozenak: “Nere despoesia kaxkarra, labaina bihurtu / nahi nuke, / hitzak zorroztuz, esanahiak mikaztuz“. Azoka horretan buelta bat emanez, osorik irakur dezakezu Hitz antzuen azokan.
Mar
05
07
1937ko martxoaren 5ean, orain dela 70 urte, Matxitxakoko lurmuturraren aurrean, itsas bataila handia izan zen Espainiako Gerraren baitan. Francoren Armadako Canarias gurutzuntziari aurre egin zieten Euzko Gudontzidiko bouek. Matxitxakoko guda historiko hartan Nabarra ontzia azkeneraino borrokatu eta Kantauri itsasoko uretan hondoratu zen. Hantxe segitzen du. Batailaz George Steer kazetariak egindako deskribapena baliatuta, The Nabarra poema idatzi zuen Cecil Day Lewis poeta ingelesak 1938an, artean gerra amaitu gabe zegoela (Overtures to Death liburuan plazaratu zuen). Idatz & Mintz aldizkariaren 37. zenbakiak separata moduan plazaratu zuen poema, bertsio elebidunean, jatorrizkoa eta Luigi Anselmik egindako itzulpena. Hala batailaren ingurukoak nola bereziki Day Lewisen bizitza eta lanari dagozkionak Jesus A. Etxezarragak azalduta datoz, bestalde, liburuari egindako sarreran. 2006an Bassaraik argitaratu du berriro poema euskaraz, Jose Luis Padronen itzulpenarekin. Osorik eskaintzen dizugu Nabarra, Luigi Anselmik egindako itzulpenean.
Mar
01
07
1984an argitaratu zuen Iñigo Barandiaranek oraingoz bakarra den bere liburua, Klick ssssh klack poema liburua. “Olerkia poliki irakurri, eta interpretatzen gostu duen edonorentzat oso liburu atsegina gerta liteke”. Argia aldizkarian egin zion kritikan halaxe zioen Iñaki Caminok. 34 poemaz osatutako liburua, irudi aberatsez apaintzen ditu Barandiaranek gehienetan bigarren pertsonari hizketan egiten dioten poemak. Osorik eskaintzen dizugu Klick ssssh klack.
Ots
28
07
Aste honetakoarekin bururatzen dugu Klasikoen Gordailuak Piarres Larzabalen lanei eskainitako tartea. Oraingoan, haren obran ospe txikiena duen zatia aurkezten dugu: prosa lanak. Oroitzapenak izenekoan, hil ostean argitaratutakoan, bizi izandako ugari kontatzen ditu: haurtzaroa, gerla, apaizgoa, errefuxiatuak…
Gainerako lanak bi titulutan bilduta daude:
Ipuin eta ixtorio, eta Hitzaldi eta mintzaldi. Guzti-guztiak, 1930ean hasi eta 1988ra bitarteko tarte luze bezain jorian idatzitakoak.
Ots
21
07
Orson Wellesek esan ohi zuenez, sekula egon den magorik handienetakoa zen The Great Iturrino, pertsona bat hiru zatitan egiten duen kaxaren asmatzailea: burua alde batera, oinak bestera eta enborra hirugarrenera. Hasier Etxeberriak Cosme Iturrino magilariaren bizitzako une gogoangarriak agertu ditu Iturrino Handia nobela berrian: Anne eta Belle, Orson Welles, John Huston eta beste zenbait adiskiderekin bizi izandakoak. Liburua aurkezteko Joxerra Garzia izango du lagun, otsailaren 23an (ostirala) 12:00etan Donostiako Udal Liburutegiko Sotoan. Argitaldaria: Susa.
Ots
21
07
1907ko otsailaren 21ean, duela 100 urte, jaio zen Wystan Hugh Auden, poeta, kritikari eta antzerkigilea, askoren ustez XX. mendeko poesia ingelesaren gailurra. Poems (1928) liburutik hasi eta 1971ko Academic Graffitti libururaino, hala poesian nola antzerkian, mende oso bateko poeta bilakatu zuten. Juanjo Olasagarrek euskaratu zuen haren poemen antologia bat eta Susa argitaletxearekin publikatu, osorik irakur dezakezuna (Poema Antologia, Susa 1994). Rikardo Diaz de Arregiren hitzaurre batekin, liburuak W.H. Audenen bibliografia ere badakar. Horretaz gain, euskaraz Joseba Sarrionandiak jarria zuen Forma fin bat ikus dezazuenean (When you see a fair form) eta Izkiriaturik aurkitu ditudan ene poemak liburuan argitaratua (Pamiela, 1985).
(gehiago…)
Ots
20
07
Iragan astean hasitako saioari jarraipena emanez, Piarres Larzabalen antzerki lanen bigarren eta azken multzoa aurkeztu du Klasikoen Gordailuak, 1960tik aurrera idatzitakoek osatzen dutena. Horien artean, gai historikoekin batera egunean eguneko gaiei heltzeko azaldu ohi zuen erabakimen sendoa garbi azaleratzen da. Paper mende (1964), Sarako lorea (1964), Senperen gertatua (1964), Lana eri (1965), Suedako neskatxa (1965), Basabeltz (c. 1966), Ihauteriak (c. 1966), Nor da hobenduna? (c. 1968), Ibañeta (1968), Matalas (1968), Roxali (1970), Angles ginelarik (1973), Otsoak artaldean (1973) eta Pastorala antzeko antzerkiak (1964-1974). Datorren astean, Larzabalen idazlanen bilketa bururatuko dugu, haren prosazko lanak sareratuz.
Ots
14
07
Itoizen kantu askoren letraren egilea zelako ezaguna, 1985ean argitaratu zuen Susak Joseba Alkalderen Babiecaren hotzikarak poema liburua. Oraingoz publikatua duen bakarra. Hitzen harreman estetikoarekin eratutako mundua da poema hauetan topatuko duena irakurleak, hitzen arteko harremanak, irudiak, sinboloak, mundu ezkutuak. “Hitz kondensatuek liburu forratuetan ingurua blaitzen duten bitartean“, idazten du Alkaldek. Poema kondentsatuek balitutakoa da orain osorik eskaintzen dugun liburua, Babiecaren hotzikarak.
