maiatza
15
08
Zoo ilogikoa (1985, Pamiela) liburuarekin abiatu zuen bere mundu poetikoa Luigi Anselmik. Piztiak ziren protagonista: lipuek hiria setiatzen dute, ihes egiten dute hegaztiek, izar bat da armiarma… Hurrengo poema batzuetan ardoa maila liriko batean kokatu zigun: egarria asetzeko edaten du eta, hala ere, berriz edatera behartua da; poetaren egarria, hau da, maitasun premia eta edertasun nahia ase-ezina delako. Ardoak gure oinazea eztitu du, kontsolagarri izan zaigu, eta idazlea edan-urrien aurka mintzatuko da, uler bedi zuhurtzia burgesaren kritikan. Koldo Izagirrek Anselmiren obraren antologia bat apailatu zuen 2002an XX. mendeko poesia kaierak bilduman, eta huraxe duzu asteon osorik sarean emana.
maiatza
07
08
1922an argitaratu zuen Pio Barojak La Leyenda de Jaun de Alzate antzerki-lan edo eleberri dialogatu kontsidera genezakeena. Gai historiko-mitologikoa lantzen duena, iragan erdiarotar batean Altzateko Jauna du protagonista, Bidasoa inguruan bere dorretxean bizi den heroia, gerlaria, naturarekin bat eginez bizi den gizarte batean. Kontrakarrean kristautasunaren presioa duen gizartea. Altzateko Jaunaren elezaharra asmatu zuen Barojak, mundu pagano eta kristaua talkan jarriz. Pertsonaia estandarragoen aldamenean, Xagit eta Basurdi bezalakoek xarma eransten diote inspirazio poetikoa ere baduen lan honi —kantuak, jainko paganoen aipamenak…—. Baroja argitaletxeak 1986an plazaratu zuen, Altzateko Jaun-en kontu zaharra, Patxi Apalategik euskaratua, orain osorik eskaintzen dizuguna. Ez zen izan, hala ere, Barojaren lana euskaraz jarri zen lehen aldia. XV. atala Euzko Gogoak kaleratu zuen, 1955eko zenbakian, Antonio Iturriotz eibartarrak euskaratua. Eta 1979ko abenduaren 21ean Donostiako Antzoki Zaharrean jokatu zen Altzateko Jauna obra, Maria Dolores Agirrek eta Felipe Jurramendik Barojarenetik euskaratu eta moldatua. Obra hau on-line jarri genuen Armiarman, Maria Dolores Agirreren jaiotzaren mendeurrena zela-eta hari eskainitako artikuluan, 2003ko abenduaren 12an.
Api
30
08
La Moraleja presondegian, Mario Artolaren laguntzaz Jokin Urainek idatzitako Errotarria kronika bilduma argitaratu zuen Susak 2006ko udazkenean. Errepresioaz, kartzelaz eta deserriaz diharduen liburu hura orain osorik eskaintzen dizugu sarean. Ahots ugarik, gertaera anitzek, pertsona askoren testigantzek bat egin dute hari bakarrean. Aldizkarietatik, liburuetatik, gutunetatik, argazkietatik, espetxeko bisitetatik mintzo zaizkio Uraini, 1936ko gerrako iheslarien eta kondenatuen kontakizunekin abiatu eta gaur arterainokoak.
Api
22
08
Greziako mitologia klasikoko hainbat pasarte berrosatzen lan bat egin zuen Mikel Azurmendik Kontu kontari Grezian barrena liburuan (Baroja, 1985). Troiako gerra, Ulisesen bidaia, Heraklesen lanak, munduaren sorrera… Batez ere Homero eta Hesiodoren kontakizunetan oinarrituta, Greziako mitologiako elementu eta narrazio klasikoak hartu eta euskaraz jarri zituen Azurmendik, istorio klasikoak bai baina narradorearen XX. mendeko ikuspegiaren ukitua emanez. Hemen dituzu Greziako mitologiako istorio klasikoak euskaraz.
Api
17
08
Kazetari bat da Iñigo Aranbarriren nobela berriko narratzailea. Ikerketa batean murgildurik, jakin dituenak kontatzeko premiak larrituta dauka, idazten ari den erreportajeko gertakarien frogak desagertzera baitoaz. Itoizko urtegia betetzeko herriak husten dihardute 2003ko udaberrian, biztanleak ez ezik kanposantuetako hilak ere ateratzen. Horretan ari da Maite Andueza antropologo-forentsea, Oscar Iriarte etorkin argentinarraren laguntzaz, bertakoak izan zirenen gorpuzkinak berreskuratzen urak betirako irentsi baino lehen. Baina Larraingaingo hilerriko hormetatik kanpo ere ba omen dago lurperatutakorik, eta kosta ahala kosta aurkitu nahi dute, aitzurka, denbora kontra daukaten arren. Zulo bat uretan nobela apirilaren 22an (asteartea) 12:00etan aurkeztuko du Aranbarrik, Donostiako Udal Liburutegiko Sotoan.
Api
13
08
Duela 25 urte, 1983ko apirilaren 13an hil zen Mercè Rodoreda, Kataluniako literaturak XX. mendean izan duen egilerik inportanteenetako bat. Diamantearen plaza eleberriak egin zuen mundu osoan ezagun —hogeitaka hizkuntzara itzulia izan da—, baina hori baino oparoagoa da Rodoredaren lana, gerra ondorengo egoera eta bizikera literaturaren bitartez erakusten hobekien asmatu duen autoreetako bat izan baita bartzelonarra. Maite Gonzalez Esnalek euskaratuta, Elkarrek argitaratu zuen Diamantearen plaza 1994an, baina hamar urte lehenago, Gonzalez Esnalek berak itzuli zigun Ipuin hautatuak, Rodoredaren bost narrazio biltzen dituen liburua (Elkar, 1984). (gehiago…)
Api
10
08
Erdi bi eginda dator Xabier Mendigurenen narrazio liburu berria: bi ipuin luzez edo, nahiago baduzu, bi nobela laburrez; tonu komikoa du batek eta tragikoa besteak. Mirande liburu-dendako jabearen oporraldi batzuk dira aitzakia lehendabiziko kontakizuna harilkatzeko. Bigarrenean, Mertxe itzultzailearen bizitzako itzulirik garrantzitsuena ezagutuko duzu. Bizitza homeopatikoak apirilaren 17an (osteguna) 12:00etan aurkeztuko du Mendigurenek Donostiako Udal Liburutegiko Sotoan.
Api
08
08
Miguel Delibes idazleak, eleberri sorta handiaz gain, narrazioak, saioak eta bere memoriak eta berak bizi izan duen toki eta garaiko kronikak jasoak ditu hainbat liburutan. Kronika horren zati bat dakar Kastila zaharreko kontu zaharrak liburuko narrazioak, Patxi Apalategik euskaratu eta Baroja argitaletxeak plazaratu zuena. Haur zen garaiko paisaje eta pertsonaiekin asmatutako narrazioa, bere beste eleberri askoren eremu izan zen haren deskribapena egin zuen Delibesek narrazioan eta dakartzan istorioetan, baina etnologia eta folkloretik urruti, garai eta toki baten albiste jasoz. Osorik eskaintzen dizugu.
Api
03
08
2007an bete ziren 150 urte Charles Baudelairek Les Fleurs du Mal argitaratu zuela. Hori, Petits poèmes en prose (Ou Le Spleen de Paris) eta Les Paradis Artificiels ditu libururik ezagunenak, baina besterik ere idatzi zuen. Literaturaz gain, Baudelaire dandya beste hainbat diziplinaren jarraitzaile eta kritikari izan zen, eta hainbat idazki eta saiakera idatzi zituen. Ezagunak dira Salon arte ekitaldiari egin izan zizkion kritikak, arteaz azaldu izan zuen kezka. Musika ere izan zuen aipagai: 1948ko Iraultzan parte hartu zuen urte berean Richard Wagnerren lanaren jarraitzaile egin zen, eta konpositorearen Tännhauser Parisen jokatu zelarik, hartaz idatzi zuen. Arte diziplinez ez ezik, baina, bazuen beste afiziorik ere Baudelairek, horien artean haxixaren kontsumoa. Eta haren defentsa idatzia ere egin zuen opioarena De Quinceyk egina zeukan maneran. Bi testuok, Wagner Parisen eta Haxixaren poema, euskaratuak ditu Oier Alonsok, eta Infomart argitaletxearekin kaleratuak 1998 eta 1999an. Hementxe eskaintzen dizkizugu osorik.
Api
02
08
Rimmel poema liburuak (2006, Susa) guraso baten eta bere alabaren arteko istorioak kontatu zizkigun kantu, asmakizun jolasti eta poemen bitartez: haurraren jaiotza, eskolatzea, nerabezaroa eta etxeko babes girotik askatzea. Koldo Izagirreren liburua osorik eskaintzen dizugu sarean.
Mar
28
08
1985ean Baroja argitaletxeak Flannery O’Connorren Jende ona nekez da aurkitzen liburua kaleratu zuen (izen bereko narrazio luzea eta Agian zeure bizitza da salbatzen ari zarena ipuina), Mikel Azurmendi euskaratzaile zela, eta autore ez oso ezagun baina garrantzitsu bat ekarri zuten euskarara. Xabier Montoiak Susa aldizkarian artikuluxka egin zuen horretaz, honelaxe hasten zena: “Flannery O’Connor-en textu baten argitarapena guztiz ez-ohizkoa gertatzen da, textu hori gainera euskaraz argiratzen baldin bada, orduan harrigarri bihurtzen da, harrigarri eta batez ere pozgarri —ziur naiz— edozein literaturzalentzat”. AEBetako hegoaldeko giroa, “hegoalde sakona” deitua, harreman bortizkeriazkoak, espiritualtasuna, umorea maisuki uztartzen ditu O’Connorrek amonak, Baileyk, eta familiak Floridarantz abiatu zuten bidaia kontatzen. Osorik eskaintzen dizugu euskaraz Jende ona nekez aurkitzen da. (gehiago…)
Mar
21
08
Hasieran bertan gaztigatu zigun liburuaren asmoa Patri Urkizu prestatzaileak: “Bero-bero, ardo xortek zintzurra eta barrena epeldu ondoren lagun artean hamaika bertso gordin, piperdun, lizun, zirikatzaile, lohi, desonestu, likits eta bero abestu ohi dira Xuberoatik Bizkaira”. Eta halaxe, Etxeparerengandik hasita, euskal poesian erotikotzat jo litezkeen poema eta kantu zenbait jaso zituen Eros, eros liburuak, anonimo batzuekin zerrenda interesgarria osatuz: Etxepare, Lohitegi, Oihenart, Oxalde, Ezkerra, Lauaxeta, Mirande, Etxaniz, Lete, Arregi, Atxaga, Casenave, Zabaleta. Osorik eskaintzen dizugu Baroja argitaletxeak 1985ean kaleratutako liburua.
Mar
14
08
Neguko zirkua narrazio liburua argitaratu berritan (Susa, 2005), “pertsonaien portaera irrazionalak interesatzen zaizkit” adierazi zuen Harkaitz Canok. “Irrazionalismoan harramazka eginez sartzen naiz errealitatean. Bakoitzak errealitatea abordatzeko bere angelua aukeratzen du; niretzako atea irrazionalismoa da, eta ez irrealismoa”. Hemeretzi kontakizunez atondutako Neguko zirkua osorik eskaintzen dizugu sarean. “Irudien inpultsoetatik idazten dut; askotan ideia baino lehenago irudia dago… objektu bat, adibidez: eskularrua, aulkia, beroki bat, ogia”.
Mar
07
08
1985eko irailean kaleratu zuen Felipe Juaristik Denbora, Nostalgia, bere lehen liburua, bere lehen poema liburua. Eta indartsu plazaratu zen, bai horixe. Baroja bildumaren lehen poemarioa ere izan zena irudi eta ideia sakonez hornitua zetorren, poesia uneka trinko baina era berean eder bat agertuz. Nia, erreferentzia klasikoak, iragana, hirien presentzia etengabea… osorik eskaintzen dizugu Felipe Juaristiren Denbora, Nostalgia.
Ots
29
08
Urte bi dira Leire Bilbaok lehen poema liburua argitaratu zuela, Ezkatak (2007ko Euskadi Sarietan finalista). Lau ataletan atondua, 54 poema ekarri zituen sotil eta biluz, eta orain denak eskaintzen dizkizugu sarean, horietatik zortzi idazlearen ahotsez entzuteko moduan.
