Bertso berriyak Txirritak jarriyak
1
Orain bi milla urte inguru
bezela ziran asiyak
erromatarrak berendu nairik
gure zazpi probintziyak;
garaia artako abarkadunak
ziran jeniyoz biziyak,
baziran penaz amildu eta
beren ezurrak autsiyak,
lastimosuak izango ziran
aien orduko autsiyak!
2
Denhora artako gerrero zarrak
ziran gizon onraduak:
aziyuetan irabazita
jazten zituzten graduak;
irurogei ta lau urtekuak
bazebiltzan soldaduak,
orain bezela etzuen iñor
engañatutzen diruak,
Lekobide ta Osobal ziran
Kantabria'ko buruak.
3
Aitona oiek zer pensatu zuten
azkeneko eriyotzian
ez genduela jakiñ izango
pena daukat biyotzian;
arrats guziyak otzak guardiyan,
egunaz erdi gosian,
zenbat naigabe sufritu zuten
Erniyo'ko gurutzian,
aien orduko oraziyuak
ederrak izango zian!
4
Gure izeben amen amonen
osaben aiten aitonak,
emen fueruak defenditutzen
ibillitako gizonak;
bertan batalla irabazita
gero Erroma'ra joanak,
Octaviano'k galdu zituen
berebiziko lagunak;
aundi gaiztuak diran tokiyan
pagatzen du txiki onak.
5
Arrosa baño zabalagoko
gure zazpi probintziyak,
baratza eder bat bezela zauden
guziyak lorez jantziyak;
lau Españiya'n morroi gaudenak,
iru an ditu Frantziya'k,
gizon gaizto bat dala mediyo
ondatu giñan guziyak,
beste munduan ikusten badet
eman biazkat graziyak!
6
Persegituak izandu gera
juan da zenbat urtian,
asko zebiltzan agindu nairik
Kantabria'ko partian,
mantxa gabeko lora ederrak
estalirikan lurpian;
errespetua guardatzen zuten
Lartaun emen zan artian,
oraindik ere denbora dago
berriro saia gaitian.
7
Geren sallari segi zaiogun,
ez bestetara mugitu,
motiborikan asko badaukat
ongi esango nai baditu:
ni engañatzen ez baldin banaiz
Euskal-Erriyak baditu
Kantabria'ren izenik ere
nai ez dutenak aditu;
zazpi senide aita batenak
ezin gerade unitu.
8
Zazpi senide aita batenak
danak euskaldun garbiyak,
Tubal zarraren artaldetikan
banatutako ardiyak,
aitan aitona nungua zuten
ez dakitenak erdiyak;
utzi ditzagun bide illunak,
billa ditzagun argiyak,
beti-betiko bere izena
izan dezan Kantabriya'k.
9
Beren idea beste gauzarik
ez daukatenak buruan,
gaurko egunian alako asko
baditugu inguruan;
esaten zaie Kantabria onek
bere jabia nor duan,
kontra egiten asten zaizkigu
setosuaren moduan,
geren anaiak ez ditugula
esan gentzake orduan.
10
Baldiñ egiyaz egiña bada
aurreko zarren papera,
zazpi probintzi euskerazkuak
Kantabriatarrak gera;
nere biyotzak daukan asmua
beti dijoa pakera,
bide askotatik martxa zuzenik
ezin gentzake atera,
onena zein dan ongi neurtuta
bildu gaitezen batera.
11
Zazpi senide aita batenak
egotia emen triste
fortunatu da desgrazi batez,
bañan ez genduan uste;
maitatzen dute etorri dana
besteren gauzaren eske,
egunen batez aserre samar
ikusi biar gaituzte,
jakin dezaten bagerala gu
izena degun ainbeste.
12
Mundu onetan ezin bizita
ez degu joan nai bestera,
gezurra esanda ez dago andik
etorritzerik ostera;
arrazoi gabe eman ziguten
lege kontrako jazkera,
gañera berriz kontari daude
galduko dala euskera,
gogor egiten ezpazaiote
oientzat aña ez gera.
13
Kolka txarraren azpiyan dauden
txito urrikalgarriyak,
amarretatik bost iltzen dira,
beste bostak elbarriyak:
pizti gaiztuen bildurrez beti
gora begira jarriyak,
indar gutxiko gorputzak eta
suspiriyuak berriyak;
kastigu onen mendian bizi
gera gaur euskal erriyak.
|