EZKONTZA
Airea: Andereño bat ikusi nuen.
Gizon aberats baten semeak
Aitari zion galdegin.
«Hogoi eta lau urte baditu
Bizi naizela zurekin.
Bada oneski solas egin dut
Dama gazteño batekin.
Dote on batez ni laguntzeaz
Zindukea zuk atsegin?».
Aita on harek erraiten dio:
«To bi miliun urretan
Eta bestalde izanen dituk
Hiru miliun lurretan.
Bainan gauza bat erranen deiat,
Adizak hire onetan:
Dirua gatik, gizonak gizon
Izan behar dik obretan!».
Ontasunetan igeri baitzen
Etxeko seme bakarra,
Espos-laguntzat hautatu zuen
Nexka gazte bat beharra.
Bainan ondikotz ahatzi zuten
Aitaren erran zuhurra.
Laster histu zen hekien zorte
Aberats eta ederra.
Urte bat gabe erraiten dio
Alabak bere amari:
«Zertako bada behatu naiz ni
Aberatsaren famari?
Urusa nahiz esposatu niz
dirudun handi jaunari.
Geroztik nigarra dut edari
Et'urrikia janari!».
Amak: «Zer uste dun dela, haurra,
Ezkontza hortan sartzea?
Ala kaderan jarri eta han
Kantuz kitarra jotzea?
Ez dakina hik arrosak ere
Baduela arrantzea?
Estatu guzietan gizonak
Badin bere kurutzea!».
Biak penetan gertatu ziren
Jaun-andre espos gazteak:
Negu beltzaren iduriko han
Egunak eta asteak.
Dirudun bainan gustu kiretsa
Bizitzearen hasteak.
Diruak baino gehiago du
Beti balio bakeak.
Lur huntan gizonaren bizia
Nola den ezpaitzakiten,
Gauza ttipiak maiz min handia
Zioten aise egiten.
Atsegin ala atsegabeak
Esker-gabeki jasaiten,
Horrek zituen dohakabeak
Zorigaitzean emaiten.
Beren aitaren kontseilu onez
Noizbait ziren hor orroitu:
Pena guziak behar direla
Eztitasunekin hartu.
Gogota onak zinez eginik
Jinkoa zuten otoiztu.
Harek zituen zorigaitzetik
Bide onerat bihurtu.
Geroztik beren eginbidetan
Zerbait xedetan baziren,
Elgar maitatuz eta lagunduz
Gauza orotan bat ziren.
Ezkondu eta etzuten uste
Luzaz zirela biziren...
Espos maiteak, aingeru eder,
Ehun urtetan hil ziren.
Espos horiek etsenplu on bat
Guri emaiten dute hor:
Penarik gabe gertatzen denik
Lur huntan ez baita nehor,
Bat bestiaren huts guzietan
Izan gaiten bai jasankor,
Ongi eginen saristatzeko,
Jinkoa ez da ahazkor.
1924
|