 |
BERTSO BERRIAK
(1878)
Milla zortzireunekin
amairugarren urtian
gerra bat izandu zan
Españi partian;
desgraziya gogorrak
askoren kaltian,
Donostiya erre zan
txit malamentian,
irurogei ta bost urte
ezta apartian.
Frantzesa Españiara
traiziyoz zan sartu,
Madrilla juan da errege
preso zuten artu;
zaragata gogorrak
emen ziran sortu,
baña kontrariyuak
zitzaizkan agertu,
arro etorri arren
laster zan bildurtu.
Ustez Españiyako
buru zan frantzesa,
arren kontra etorri
baizan ingelesa;
anparatzalle txarra
etzan portugesa,
bestia erretiran
estu eta presa,
etzuen azkenian
len aña grandeza.
Pesadunbria maiz-ta
gerrako lanian,
kulpa gabiai kargak
bota geienian;
ordenak partitu gabez
errespeto onian,
Aguztuaren ogei ta
amaikagarrenian,
Aguztuaren ogei ta
amaikagarrenian.
Donostiyarako zan
egun itxusiya,
ondo dakiyenakin
nago ikasiya;
nundik-nai sakioa
eta desgraziya,
gauza amablia da
personen biziya,
Zubietara etorri zan
ango justiziya.
Nola izan zan desgrazi
orren ondoria
publikatzeko dana
badet poderia;
gauza galduak beti
badu doloria,
ziudade guziyak
erre-koloria,
estantzi estu artan
aien baloria!
Tristura gogorra zan
nere iritziyan,
beren ondasunakin
betiko etsiyan;
etziraden egongo
txit pazientziyan,
ziudadia jarri nai
lengo dezentziyan,
Aizpurun junta egin zuten
Agorran zortziyan.
Zerbait disimulatzen
lengo desgraziya,
enpeñatu zirala
dago ikusiya;
Jueza ta Konsula
eta Justiziya,
Kabildo ta bezino
kuadrilla guziya,
etzuten zelebratu
obra itxusiya.
Formal egitekotan
alako kasuak,
Justiziya ta Konsula
ziran prezisuak;
bezino jaunak ere
gizon balerosuak,
gañera sazerdote
relijiosuak,
biyotzian ukitu
Jaun amorosuak.
Tristura gogorra zala
nago igarriya,
besterik zer egongo zan?
ondarra ta arriya;
erreunitu ziran
eiteko berriya,
len zan bezin dezente
or dago jarriya,
ziudade formala
txit gustagarriya.
Paperak orain dira
errekonozitu,
Don Nikolas Soraluzek
billatuak ditu,
Aiuntamentuari
dizka prebenitu,
gero Gobiernora
dute akuditu,
milagro bat bezela
zaie iruditu.
Ikusirikan obra
ain arrigarriya
igez ta aurten egin da
festa bat berriya:
Aizpuruko etxiari
arturik neurriya,
arri marmol eder bat
dute ekarriya,
numeraturik dago
dezente jarriya.
Festa zelebratzen da
ondo dan moduan,
meza eta sermoia
tokatzen dan graduan,
kargua eman zuten
leku seguruan,
Don Nikolas Soraluze
an zan inguruan,
pensamentua franko
bazeukan buruan.
Soraluzek egin du
bere alegiña,
ondo deklaratutzen
bada zer egiña,
musika ta bertsolari
eta danboliña,
komediante moduko
kuadrilla bat fiña,
aumentua're bazan
nai genduben aiña.
Zubietako bezino
estimagarriyak,
leialtadiaz daude
gogotan jarriyak,
modu oiek argatik
daude etorriyak,
aitormena dutela
gaude igarriyak,
sijnifikantza dauka
Aizpuruko erriyak.
Orra erregaliya
Donostiyak egin,
Zubietako jendia
akordatu dedin,
gauza onak errezibitzen
beti da atsegin,
graziyak eman nairik
ondo ezin itzegin,
gaitz erdi iñorekin
ez banu utsegin.
Donostiyak Zubietari
beti amoriyo,
berak leialak izan
dirala meriyo,
beñere ezta izandu
oien kontrariyo,
señale bat ederra
egin du seriyo,
elkar estimatzia
ez da misteriyo.
Orra bertsuak jarri
euskera klaruan,
ikasten ditubenak
eduki goguan,
lenago gauza ori
ixilik zeguan,
azaldu biar zana
nola emen naguan,
Alkaiñen predikua
orra nun daguan.
|
 |