13

 

        Ez dut uste dirua ikusi zuenik. Ez nengoen ziur; maletaren tapagailua irekita zegoen orduan, baina ez dut uste ikusi zuenik.

        Erortzen utzi nuen nahi gabe egingo banu bezala —tapagailua, alegia— eta maleta itxi nuen. Esan nion:

        — Zer arraio habil hemen?

        — Hara —begiak distiratsu zituen, baina ez zuen irribarrerik egin—. Giltza zeukeat oraindik, Dolly.

        — Giltza huen beraz —esan nion—. Eta izango huen txanponen bat. Ezin al huen erabili telefonoz deitzeko?

        — Arren, Dolly. Ez itzak gauzak zailagoak egin niretzat.

        — Hik ez ditun sekula gauzak zailagoak egin niretzat, ezta? —esan nion—. Ez al hituen ahalegin guztiak egin etxea hankaz gora uzteko alde egin baino lehen? Ez al hizkidan jantzi guztiak txiki-txiki egin? Ez al hidan...

        — Bazekiat. Barkatu, Dolly. Baina gauzak ondo pentsatu dizkiat, eta entzuten baldin badidak...

        — Entzun, bai zera —esan nion—. Hi bezalako damatxoei entzuteak ekarri nau gaur nagoen lekura. —eta orduan sorbaldak altxatu nituen eta esan nion—: Ederki, bota ezan. Zain negon.

        Egokiena hura zela erabaki nuen. Joycek beharbada dirua ikusi baitzuen, eta gainera ez zen errietan hasteko mementurik onena. Urduriegi nengoen bestelakorik egiteko, eta halakorik gertatuz gero, nire burua nabarmen jartzeko moduko gauzarik, arriskutsu izango zen.

        Duda-mudatan egon zen, niri begira, susmotsu seguruenez, bapateko aldaketa hura ikusita. Esan nion:

        — Tira, hator hona. Eseri eta trago bat aterako dinat.

        — Ez diat tragorik hartu nahi —burua astindu zuen—. Gogotik edaten aritu haiz, ezta, Dolly? Mota guztietako botilak zeudek etxean eta antza, ohean lo egin duk zapatak erantzi gabe. Eta...

        Begira gelditu nintzaion. Ezertxo ere esan gabe, begira besterik gabe. Laster asko ahaztu zuen haserrea, eta irribarre antzeko bat egin zuen.

        — Entzungo al didak, gizona? Duela ordubete eskas itzuli nauk etxera, eta dagoeneko... Atera ezak trago bat, laztana. Arren.

        Botila bat atera nuen armairutik, eta pare bat edalontzi. Egongelara itzuli nintzen; eta Pete eseri zen aulki berean aurkitu nuen eserita. Eta, tira, horrek hotzikara eman zidan.

        Tragoak atera nituen eta berea eman nion. Eskuak dardaraz nituen, eta keinu egin nion, sofari kolpetxo bat emanez.

        — Ez hadi petrala izan. Zergatik ez haiz hemen esertzen?

        — Hara. Benetan nahi al duk?

        — Ze arraio! Bai, neska.

        — Ba... —eseri egin zen sofan, zeharka—. Hementxe negok ba.

        — Bai —esan nion—. Hementxe hago, bai.

        — Beharbada gehiegi eskatzea izango duk... Gehiegi eskatzea izango duk hiri galdetzea ni ikusteaz pozten haizen.

        Begitartea iluntzen zitzaidalako itxura egin nuen; pentsakor, ulertzen didazu. Zurrutada bat egin, zigarro bat pieu eta berari pasa nion.

        — Gauza xelebrea dun hau —esan nion—. Tipo baten emazteak honek duen guztia hondatzen du, eta gero astebeterako hanka egiten du, astebeterako ia, eta tipoak bukatu dela pentsatzen du. Ez daki non arraio izan den, zertan ibili den. Orduan, ezertxo ere esan gabe agertzen zaio, eta esaten dion gauza bakarra...

        — Kansas Cityn izan nauk, Dolly. Houstonera bueltatu nahi nian; aspaldiko lana berriz hartu nahi nian...

        — Nondik atera huen dirua?

        — Klubeko nagusiak eman zidaan. Bere kontura deitu nion, gau hartan, hemendik alde egin eta gero, eta berrehun dolar bidali zizkidaan bidaia egiteko.

        — Hara.

        — Ez, Dolly. Arren, ez ezak horrela joka, laztana. Badakik nik ez nukeela... ezingo nukeela. Badakik hi izan haizela beti bakarra.

        — Nik ez dinat ezertxo ere esan —erantzun nion—. Kansas Cityn jaitsi hintzen, beraz?

        — Bai, lau orduko geldialdia nian hurrengo trena hartu baino lehen, eta orduan jarraitzeko asmoa nian. Baina... —eten egin zuen puska batean, eta edalontziari begiratu zion—. Ez zekiat garbi nola adierazi, laztana. Beharbada aldendu egin ninduan egun batzuez, nire bizitzatik alde egiteko eta gauzak kanpotik begiratzeko. Garbi ikusi nian guztia orduan, Dolly, ona eta txarra, eta gauzak zeharo aldatu ziren niretzat. Gertatutakoa zergatik gertatu ote zen pentsatzen hasi nintzen. Ez nengoan ziur itzuliko ote ninduan, baina aukera gutxienez kontuan hartu behar nuela pentsatu nian. Eta... eta horixe egin nian. Gela bat hartu nian Kansas Cityn, eta ondo pentsatu nian. Lehen aldiz hilabete askotan, seguruenez. Lasai eta bare nengoan, eta ez zegoan ni haserretuko ninduenik...

        — Ni, adibidez?

        — Hirea baino, errua nirea duk gehiago, Dolly. Errua nirea duk guztiz. Ni nauk nire jokabidearen erantzule.

        — Hara —esan nion—. Ez ninan hiri ezer aurpegiratzeko asmorik, ulertzen, baina gaia herorrek aipatu dunanez gero... —bira egin nuen eta begiratu nion, odola aurpegira bultzaka igotzen zitzaidala nabarituz—. Zer arraio esan nahi dun, hi izan hintzela erantzule?

        — Faborez, laztana. Hemen negok hiri laguntzeko. Maite haut eta hire emaztea nauk, eta emazteak zintzotasuna zor ziok senarrari.

        Beste trago bat atera nuen niretzat, botilaren muturrak edalontzian binbilika egiten zuela. Zurrupada batekin edan nuen eta pixka bat lasaitu ninduen, baina kanpotik bakarrik. Ez zuen sentitzen nuena batere aldatu.

        — Burutik jota nagoela uste dun, ezta? —esan nion—. Ez huke batere harritzekoa hala izatea. Amorratu arte ibili naun lanean jendearengatik ia ibiltzen hasi nintzen unetik, eta izorratu baino ez nauten egin. Aldez aurretik prestatutako azpijokoa zirudin batzuetan. Munduak gau osoak ematen dizkin begirik itxi gabe, niri bizimodua aldrebesteko modua bilatzen. Munduko zerri zikin eta putakume guztiak elkartu egiten ditun ni... ni...

        Isildu egin nintzen. Egia hutsa zen, Jainkoagatik, baina nolabait, ozen esatea, une hartan esatea, ez zen oso egokia izan.

        — Beno, tira —esan nion—. Onartu beharra daukan suerte txar galanta izan dudala.

        — Jakina, laztana. Baita beste askok ere.

        — Beste askok, ze arraio! Esaidan nik adinako putakumeriak sufritu dituen pertsona baten izena. Lanean, etxeko bizimoduan, eta...

        Berriz ere isildu nintzen.

        Sofan irristatu zen, esku bat jarri zuen nirearen gainean.

        — Konturatzen haiz, ezta, laztana? Eta orain ulertzen duanez eta nik ulertzen dudanez, gelditu egin zezakeagu, bestela... Zeozer egin zezakeagu gauzak konpontzeko.

        Nik behintzat zeozer egiteko asmoa nuen. Lehen gorriak ikusi zituela pentsatzen bazuen, oraindik hamaika ikusteko zegoen. Etxetik bidaliko nuen astebete barru, Monak eta biok elkartu baino askoz lehenago.

        — Zera... Ez haut nahigabetu nahi, laztana, baina zerbait galdetu nahi diat.

        — Bai? —esan nion—. Esan ezan ba.

        — Beharbada hobe diat isiltzea. Gaur iluntzean ez. Seguru negok hik ez hukeela... e...

        — Bota ezan behingoz.

        — Zera. Dirua duk. Nik... Dolly!

        Eskua askatu nuen, keinu bat egin eta laztan egin nion. Tontakeria galanta izan zen, esan behar zuena esateko aukera eman gabe etetea. Baina ezin izan nuen besterik egin.

        — Barkatu, faborez —esan nion—. Hi kamisoi horrekin ikusita burua galduko ninan. Zer ari hintzen diruaz?

        — Zera... ezer ez. Egiatan gustatzen al zaik kamisoia, laztana?

        — Txoratu egiten naun. Zer ari hintzen diruaz? Dudatan zegoen. Orduan, irribarre egin zuen eta burua astindu zuen.

        — Ezer ez, laztana. Ez, egiatan, ez duk ezer. Nik esan nahi nian... e... zera, txartelaren truke eman didaten dirutik hainbateko polita gelditzen zaidala. Eta... e... jakina, atzera ordaindu behar diat, baina oraingoz erabil zezakeagu, eta...

        Niri irribarre egiten jarraitu zuen, nire begietara irribarre egiten. Eta, noski, Joyce gezurti hutsa zen, ezagutu ditudan beste emakume guztiak bezala. Baina ez nengoen ziur gezurretan ari ote zen orduan.

        — Aizan —esan nion—. Ez dinat ukatuko diru pixka baten premian ez nagoenik.

        — Bihar goizean emango diat —esan zuen—. Ez ezak ahaz niri gogoraraztea.

        — Bizkarroi horiek guztiek ez zidanate Jasai bizitzen utzi —esan nion—. Putakume zikin horiek, gau eta egun ni nola izorratuko pentsatzen... Isildu egingo naun, zera. Marmarra baino ez dakidala egiten esango dun eta.

        — Lasai hadi, laztana. Ez duk nirekin hitz egiteko beldurrez egon behar.

        — Zera ba —esan nion—. Gaur bertan alproja talde baten zorrak eguneratu dizkinat. Diru polita lortu dinat tanka-tanka. Oraingo honetan Staplesek jator jokatu beharko din nirekin.

        — Oso ondo —esan zidan—. Pozten nauk higatik, laztana. —eta irribarrea benetako bihurtu zitzaiola iruditu zitzaidan; susmokeriak desagertu zitzaizkion.

        Ezetz esan zion beste trago bati. Bat atera nuen niretzat, eta hurrupatzen hasi nintzen, nire artean pentsatuz; eta orduan betertzez begiratu nion. Eta bera ere berdin ari zitzaidan begira, burua alde batera jarrita.

        Barre egin nuen eta berak ere bai. Nire kopa utzi eta magalera etorrarazi nuen.

        Muxu eman nion. Edo, egia esateko, berak eman zidan niri. Eskuak jarri zituen nire buruaren atzean, eta aurpegia jaitsi zidan bererantz. Pentsatu nuen ez genuela berriro arnasarik hartuko, baina ez nuen protestatu. Jesukristoren emakumea zen Joyce hura. Aurpegi ederra zuen eta gorputza ondo egina. Ez zen zaila izan, puska batean, hutsarren hurrengo zela eta beti izango zela ahaztea.

        Aldendu egin zen azkenean eta atseden hartu zuen, irribarre eginez, gorputzari eraginez eta arnaska eginez, nik eskuak erabiltzen nituen bitartean.

        — Mmmm —esan zuen, begiak erdi itxita—. O, Dolly, zoriontsu izango gaituk, ezta?

        — Arraioa —esan nion—. Zoriontsua naun ni orain.

        — Benetan gustatzen al zaik nire kamisoia, laztana? Esaidak egia, esaidak.

        — Hara —esan nion—. Ez zaidan gustatzen.

        — O? Zer ba, laztana? Arratsalde osoa ez nian ba pasa aukeratzen, eta seguru nengoan...

        — Estali egiten hau —esan nion—. Ez zaidan hi estaltzen hauen ezer gustatzen.

        Barre egin zuen eta esan zidan:

        — O, deabrua! —eta atximur txiki bat egin zidan. Burua makurrarazi zidan berriro, eta ahapetik esan zidan belarrira—. Zerbait esango diat, laztana. Kamisoi mota berria da. Erori... egiten... da... Tira.

        Tira, ondoren —Joycek lo hartu eta gero— jaiki egin nintzen ur pixka bat edatera. Eta logelara itzultzerakoan, maleta giltzaz itxi nuen eta giltza poltsikoan gorde nuen.

        Oheratu egin nintzen. Nire alderantz bira egin nuen, eta begiak itxi nituen. Eta hesi batetik zaindaria kendu izan balute bezala gertatu zen, edo bapatean ate bat ireki izan balitz bezala, ordurarte ikusi ez nituen ehundaka irudi sartzen uzten, nik ondo ikusi ez nituenak. Nire barrura sartu ziren denak arrapaladan. Atsoa eta Pete. Atsoak zuen itxura, Petek zuen itxura. Atsoaren burua kalabaza baten modura zintzilika, gorputza eskaileretan zabal-zabal eroria. Peteren aurpegia... Peteren aurpegia eta lepoa, nola egin zuen barre galdetu zidanean...

        Garrasi egin nuen. Ohean eseri nintzen, kulunka eta oihuka. Alajainkoa, nik ez nuen horrelakorik egin nahi, eta ez nuen berriro egingo. Baina dagoeneko egina zegoen, eta ez zegoen atzera egiteko modurik. Eta, Jainkoarren, banekien harrapatulo nindutela. Huts egiteren bat egingo nuen, eta ziurrenez hamaika arrasto utziko nituen poliziak nire berri izateko. Eta ez baziren nire berri izateko bezain argiak, Monak egingo zuen seguruenez gainerakoa. Ikaratu egingo zen eta hitz egingo zuen bere burua salbatzearren, eta...

        — Jainkoarren! —atzera eta aurrera kulunkatu nintzen, garrasi batean eta negarrez—. O, Jainko ahalguztiduna. Alajainkoa, alajainkoa...

        Eta orduan beste norbaitek esan zidan: «Jainkoarren. O, Jainkoarren, bihotza...» Eta Joycek heltzen zidan, gorputza nirearekin batera kulunkatuz.

        — Bar-barkatu —esan nion—. Ala... alajainkoa, barkaidan! Ez hunan nire asmoa! Nik...

        — Etzan —esan zuen—. Etzan, eta amatxok bere mutikoa zainduko du. Amatxok ez du berriro alde egingo eta bere mutikoa bakarrik utziko. Hementxe geldituko da eta besarkatu egingo du, honelaxe, eta ezerk ez dio minik egingo orduan; ez du zertan beldurrik izan. Amatxorekin dago, bizirik eta onik, eta amatxok edozer gauza ulertuko du... e-edozer gauza...

        Nire onera itzuli nintzen. Esan nion:

        — Amesgaiztoren bat izango hunan. Nik...

        — Tira, tira —esan zidan—. Lasai. Dena konponduko da, bihotza. Mutila etzan egingo da orain, eta... holaxe. Hori da, hori da.

        Etzanarazi ninduen. Bere burukoa gorantz mugitu zuen eta nirea berriz, beherantz.

        — Holaxe —esan zidan—. Ez, polita; holaxe. Hori da, ene mutila! Orain, jaitsi pixka bat, pixka bat gehiago... eta orain, hurbilago, bihotza. Amatxorengandik hurbilago...

        Eta erakarri egin ninduen.

        Eta kamisoia irristarazi zuen sorbaldetatik.

 

 

 

© Jim Thompson

© itzulpenarena: Idoia Gillenea

 


www.elkarlanean.com
www.susa-literatura.eus