Jim Thompson - Emakume demonioa

Hurrengo eguna igandea zen eta nire bizitza osoko egunik luzeena izan zen.

Pete mozkorralditik berrindartuta zegoen. Burua inoiz baino argiago zuen, eta ahaztu egin zitzaion aurreko eguneko ikara. Kezkatzen hasi zen, pentsatzen, eta niri galderak egiten bata bestearen atzetik. Eta egia esan behar badut, nire burua ez zegoen batere argi. Sekulako nahas-masa bainuen, saguzulo batetik arrastaka ibili izan banintz bezala.

Whiskya ematen hasi nintzaion goiz-goizetik. Bezeroen txartelak atera eta lanean ari nintzelako itxura egin nuen. Baina ezin nuen nigandik urrundu. Etengabe hurbiltzen zitzaidan, «zerrgatik», «zerr» eta «nola» galdetzen, hantxe bertan akabatzeko gogoa eman zidan arte.

— Esan dizut (esan nion). Ze arraio, Pete, zenbait aldiz esplikatu behar dizut? Idatziz aterako diot nahi duguna, eta honela izorratu dugu. Egundoko jipoia emango bazenio ere, ez luke txintik ere esango.

— Baina —buruari eragiten jarraitzen zuen— harrritzen nau, orrdea. Filme batean gaudela dirrudi. Ezin dut sinetsi andrreak...

— Jakina egingo duela! Ikusiko duzu ez badu egiten...

— Hala ere —buru madarikatu hura gelditu gabe astintzen zuen— nirretzat... nirretzat hain harrrigarrria da. Nirrekin hain haserre egotea egin nuenagatik. Zurri esatea zerr egin behar zuen, eta zuk berrriz...

— Ederki ba —esan nion—. Gezurra esan dizut. Dena asmatu dut. Zergatik arraio uste duzu gezurretan nabilela?

— Faborrez! Nirre lagun adiskide maitea, nirre lagun maitea. Nik ez nuen esan nahi...

— Zer esan nahi duzu?

— Harra, ni pentsatzen arri nitzen. Nik galdetu nahi nizun zerrgatik...

Ez, ez dut uste ezer susmatzen zuenik; oso sinestuta zegoen gu biok lagun handiak ginela. Iruditu zitzaidan beldur ematen ziola pentsatzeak itsumustuan jokatzen ari nintzela: atsoak zeozer aipatu zidan eta ni besterik gabe ikaratu nintzen. Edo beharbada, huskeria batengatik egundoko zalaparta egiten ari nintzela irudituko zitzaion; eta ur handitan sartu nahi izateagatik, saltsaren erdian harrapatuko gintuztela.

Ez zen isiltzen ordea; bere kezkak eta galderak esan zizkidan behin eta berriz, nazka-nazka eginda utzi ninduen arte, besterik entzuteko gauza ez nintzela. Afaldu eta ordubete izango zen gertatu zenean. Jaki prestatuak dituzten denda batera joan nintzen eta mando batek jateko moduko afaria erosi nuen, nire artean pentsatzen nuelarik, sabela bete eta gero lasaitu egingo zela behingoz. Baina afaltzen ari ginela, hizketan jarraitu zuen —hizketan, aho zikin handi hura beteta zuela— eta gero ontziak garbitzen lagundu zidan; laguntzen uzteko erregutu zidan, alegia. Eta jardunarekin jarraitu zuen, arnas hartzeko gelditu ere egin gabe...

Hitzak dantzan hasi zitzaizkidan buruan. Zerrgatik, zerr, zerrgatik... zerr... gero eta bizkorrago, eta ondoren mantsoago zerrgatik... zerr, ZERRGATIK... ZERR. ZERRGATIKZERRZERRGATIK ZERRGATIKZERR... Zergatik, zerr zergatik... zer, zergatikzer Zergatik? ZERGATIK? ZERGATIK?

Bapatean zerbait lehertu zen nire buruaren barman. Ni ez nintzela ematen zuen, deuseztu egin nintzela eta desagertu. Eta nik utzitako lekuan zulo handi bat zegoen, zulo handi beltza, goialdean jarritako argi batek dirdir eginez argitzen zuena.

Argia beherantz jaisten hasi zen. Arrapaladan jaitsi zen, ziztuka eta zalapartaka. Zuloaren hondora iritsi zen, eta gora egin zuen atzera. Eta orduan egon nintzen lekutik itzuli nintzen; Pete eta ni egongelan geunden zutik. Eta ni hizketan ari nintzaion.

Isil-isilik.

— Arrazoi duzu —esan nion—. Gezur zikina da. Atsoa ez dabil zu harrapatu nahian; nik harrapatu nahi dut. Diruz josita dago, aditu, ehun mila dolar ditu, eta beste inork ez daki. Akabatu egin nahi dut eta dirua kendu, eta arrastoak utzi poliziak zu izan zarela pentsatzeko...

— Faborrez —sorbaldatik heldu zidn, baldarki—. Bai horrixe, nirre adiskide ona. Kezkatuta nago eta gehiegi hitz egiten dut, baina orrain ez dut ezerrtxo erre esango.

— Esan dizut ba —esan nion—. Argi eta garbi esan dizut guztia. Orain alde egin ezazu hemendik, eta ahaztu gure tratua.

Bi eskuak jarri zizkidan sorbaldetan eta bultza egin zidan aulki batera. Beste ukitu txiki bat eman zidan, goibel eta barkamena eskatu nahian.

— Arrlote galanta naiz. Hainbeste egin duzu nirregatik, eta ni ez naiz isildu erre egin. Harra! Akabo. Atseden harrtuko duzu orrain, eta ontziak nik bukatuko ditut.

— Ez dizut utziko —esan nion—. Hauxe besterik ez duzu egin behar...

— Eta nik ez dut egingo —esan zuen gogor—. Ontziak garrbituko ditut eta ez dut txintik erre aterrako.

Nik egia esan nion. Eta egia esaten jarraitzeko gauza izan banintz ere —ezin nuen, ordea— ez zidakeen jaramonik egingo. Ontziak egin zituen. Sukaldeko lurra garbitu zuen, eta mahaiko hulea ere bai. Egongelara etorri zen, eta trago txiki bat atera zuen beretzat eta handi bat berriz, niretzat.

Emandako hitza bete zuen. Ez zidan galdera gehiago egin. Baina lehertzeko zorian zegoela ikus nezakeen, hazkura egiten zion barruan, asunez lepoa ukitu izan baliote bezala. Eta ikuskizun hura, hizjarioa entzutea baino hamaika aldiz okerragoa zen.

Trago bete bat atera nion. Him edo lau zurrupadetan edatera behartu nuen, baina alferrik izan zen. Pentsatzen ari zena —pentsatzen ari nintzena— ahazteko ahaleginak egin nituen.

Karta pilo bat atera nuen eta poxpolo-kaxa tanto modura, eta eskualdi batzuk jokatu genituen. Pokerrarekin hasi eta umetan ikasten diren joko guztiak jokatu genituen, eta ondoren, beisbolean eta asmakizunetan ere ibili ginen zoroarena egiten.

Kartek lagundu zidaten pixka batean. Hasieran ez zen batere erraza izan, baina azkenean lortu nuen. Ahopetik hasi zen kantuan, marmar antzean. Konturatu nintzenerako, berarekin batera ari nintzen kantuan. Elkarri keinu bat egin eta biok batera abestu genuen; Pie in the Sky zen, gogoratzen dudanez. Eta amaierara iritsi ginenean, kartak bertan behera utzi eta ero moduan lehertu ginen barrez.

— Dillon —begiak xukatu zituen—, hain atsegina izan da. Lagun onak, whisky ona, kantu ona. Ez dut uste aspaldian abesti horri entzun dudanik...

— Nik esango dizut ba —esan nion—. Iparraldean entzun zenuen, ez al da hala? Ez al zara sekula Washington eta Oregon aldean ibili?

— Bai horrixe! 1945. urtean...

— Mila bederatziehun eta berrogeita bostean! —esan nion—. Ez da sinestekoa, ni ere han nintzen urte hartan. Ontziak eta zartaginak saltzen nituen...

Egia esan, ez zen harritzekoa, gu bezalako tipoak batetik bestera ibiltzen baikara; ez ditugu lan mota berdinak egiten, baina leku berdinetatik ibiltzen gara. Gauza bitxia zen hala ere; nabarmena, alegia. Eta zertan nenbilen ahaztea lortu nuenean —beste kontua— gustora egon nintzen.

Abesti bat bestearen atzetik abestu genuen. Zalaparta handirik egin gabe, noski. Abestu, edan eta hitz egin genuen, eta afalondoa bukatu baino lehen mozkor samar nengoen. Pete baino mozkorrago, nire ustetan. Eguna luzea izan zen, badakizu; indarrak ahituta nituen. Musikaz, berriketaz eta edatekoaz gainezka nengoen, eta sekulako atxurra harrapatu nuen.

— Zertan arraio gabiltza, Pete —esan nion—. Zer demontre bilatzen dugu, esaidazu!

— Bilatzen, Dillon?

— Bai. Leku batetik bestera gabiltza, ederki asko dakigunean leku guztiak berdinak direla. Lan batetik bestera, ederki asko dakigunean denak berdinak direla. Ez dapela nazkagarria ez den lanik mundu honetan.

— Aizu —burua hazkatu zuen—. Ez gabiltza bila, Dillon. Ez dugula begirratu nahi irruditzen zait nirri.

— Ezetz?

— Ez. Ez dugula leku guztietan beti aurrkitzen duguna begirratu nahi... Ez, gehiago ez. Eta zurretzat erre ez, adiskide. Biharr lan egin beharr duzu, horrregatik kafea harrtuko duzu orrain.

— Ez dut kaferik nahi —esan nion—. Beste trago bat nahi dut. Hitz egin nahi dut...

— Kafea —esan zuen, gogor eta zutitu egin zen—. Eta gerro oherra.

Sukaldera joan zen. Txorrota entzun nuen, eta ondoren zipriztinak. Plisti-plasta, plisti-plasta. Adi egon nintzen. Burukomina etorri zitzaidan berriz ere, eta nire asmo on guztiak desagertu ziren.

Zutitu egin nintzen eta sukaldeko atera hurbildu nintzen zanbuluka. Begira gelditu nintzaion, eta burua berotu zitzaidan.

— Zergatik? —esan nion—. Zergatik zara hain traketsa eta axolagabea?

— Zerr? —bira egin zuen ikaratuta—. Ez dut ulerrtzen...

— Zergatik ez duzu hasiera bertatik egin? —esan nion—. Bazenekien egin beharra zegoela. Dena izugarri ondo zegoen, eta zuk izorratu egin behar izan duzu. Zergatik? Erantzun iezadazu, putakume alena! Zergatik... zergatik ez duzu kafe ontzi hura garbitu...?

Garrasika hasi nintzen.

Atezangotik behera irristatzen hasi nintzen, eta Petek besoetan hartu eta logelara eraman ninduen...

... Astelehen hura, hurrengo eguna, gogor samarra izan zen. Ez nuen Petez arduratu beharrik, baina kezkatu egiten ninduen etxetik irten zitekeela pentsatzeak, nola jokatu zuen ikusi eta gero ez baitzen harritzekoa izango. Baina gauza mordoa nuen une hartan buruan. Ezin nuen lana behar bezala egin, eta egun hartan nahitanahiez egin beharra nuen. Staplesek begitartean ninduen. Ez banuen buru belarri lan egiten, lanik gabe geldituko nintzen, eta lan hura beharrezko nuen. Denboraldi batez.

Lanaz arduratu behar nuen beraz, ondo ari nintzelako itxura egin. Eta beste kontu hura nuen esku artean, ehun mila dolar eta Mona, eta egin beharko nuena niretzat nahi banituen. Eta mordoilo osoa zeharo nahaspilatuta nuen nire barruan. Eta ezin nuen inolako aurrerabiderik egin.

Ezin nuen fakturarik kobratu; ezin nuen saldu. Jakina, zeozer kobratu nuen eta apurren bat ere saldu nuen, baina ez behar nuen moduan. Beste kontuari dagokionez, zera, zenbat eta gehiago pentsatu —eta ezin nion pentsatzeari utzi— gero eta nahasiago sentitzen nintzen.

Konturatzen al zara? Seguruenez bai. Inoiz itsumustuan ibiltzen den putakumerik jaio bada, hura ni nintzen. Ez nuen etxea ondo ezagutzen. Ez nekien zenbat denbora beharko zuen Monak dirua sototik ateratzeko, edo zein gela zen izebarena, edo gauez etxean sartzen utziko ninduen ala ez; ze arraio, putzik ere ez nekien. Eta okerrena zen ez niola Monari esan zertan zetzan kontua. Ez nuenneskarekin prestatu nola jokatu beharko zuen ondoren; zer esan behar zuen eta zer kontu kontatu behar zion poliziari, ezertxo ere ez. Ez nuen batere prestatu, oraindik erabaki gabe nuelako egingo nuen ala ez. Petek herritik hanka egin zuela eta ezingo nuela egin imajinatzen hasi nintzen. Halaxe zen bai. Hitz gutxitan, ez nizkion Monari galdetu beharreko erdiak galdetu, eta ez nizkion esan beharreko erdiak esan. Eta orain beranduegi zen. Ez nintzen berari deitzera ausartzen. Ez zegoen bera ikusteko modurik. Beharbada etxetik kanpo harrapatuko nuen auzunetik barrena ibiliz gero ordu batzuetan. Baina ez zitzaidan batere komeni, jendeak ikusi ninduela gogoratuko zuen eta. Gainera, ez nuen astirik.

Zain egon? Bi edo hiru gauez atzeratu, neskarekin hitz egiteko beta izan arte? Ezin nuen horrelakorik egin. Peteri esan niona zegoen tartean; eta atsoa kontura zitekeen norbaitek eskua sartu ziola zorroan.

Halaxe zen bai, lehen ere esan dizut. Hasi orduko hankamotz nenbilen. Ganorazko gauzarik egin baino lehen izorratu nuen guztia. Egia esan, ez nuen egin beharrekoa egin.

Buruan nerabilen hura guztia, bizkarroiei kobratzen nien bitartean. Saiatzen nintzen bitartean, egia esan behar badut. Pentsatu nuen, zera, Dolly, ez haiz batere aldatu, ezta? Ez duk gauza arraiorik ikasi, txoro alena. Ez duk hire bizitza mixerable osoan ezertxo ere ikasi. Nahi duan zerbait ikusten duk eta ez duk besterik ikusi nahi. Ez diok aurrean duan bideari begiratu ere egiten, eta begiratzen duanerako, leporaino kakaztuta hago...

Baina, tira, ez zen guztiz egia. Beharbada hala ematen zuen, baina ez zen horrela. Batzuek aukera on guztiak izaten dituzte, eta beste batzuek, bat ere ez. Eta ni, tira, badakizu zein taldetakoa naizen.

Eguna pasa nuen ahal izan nuen moduan, eta irteteko ordua iritsi zenerako gauzak argitzen hasi zitzaizkidan. Ez nuela hain gaizki jokatu pentsatzen hasi nintzen. Dirua han zegoen, ezta?, eta Pete guztiz sinestuta zegoen, ezta?, eta Monak nik esandakoa egingo zuen, ezta? Garrantzizko gauza guztiez arduratu nintzen; eta zera baino ez zitzaidan falta, azken ukituak ematea. Jakina, askoz lasaiago egongo nintzen Monari guztia esplikatu izan banio. Baina ez zion gehiegi inporta. Ondo jokatu nuen, eta dena behar bezala egingo nuen. Hala behar zuen izan, ulertzen al didazu? Munduko suerte txarreneko tipoak ere izaten du noizean behin aukera onen bat.

Seiak arte lan egin nuen, itxurak egin nahian. Sartu nintzenerako besteak alde eginak zeuden; eta Staples leihatilaren atzean zegoen, ezinegonak hartuta, nire zain.

Egindako salmenten kontratuei begiraldi bat eman zien: berriak eta telefonoz egindakoak. Kobratutako fakturak egiaztatu zituen, eta dirua zenbatu zuen.

— Eskas samar, Frank —esan zuen ron-ron eginez eta niri begiratuz azkenean—. Oso gutxi, egia esan. Aitzakia on batekin biribilduko duzula espero dut.

— Zer arraio? —esan nion—. Astebete eman dut ia lanik egin gabe. Egun batzuk behar izaten dira berriz ere jartzeko.

— Ez —buruari eragin zion—. Ez da egun asko behar, Frank. Egun bakarrarekin nahikoa da. Gaurkoa. Garbi hitz egin al dut?

— Ederki ba —esan nion—. Bihar askoz hobeto egingo dut.

— Bai horixe. Askoz hobeto. Bestela, beldur naiz ez ote zaitudan...

Sorbaldak altxa nituen eta ez zezala gurdia bere bidetik atera esan nion. Hurrengo egunean ez banuen gehiago saltzen, izango zuela larritzeko aukera. Isildu egin zen, gabon esan genion elkarri, eta etxerantz abiatu nintzen.

Hurrengo egunean gehiago salduko nuen. Eta ez banuen legez egiten, ehun mila haietako sos batzuk erantsiko nizkion saldutakoari. Bilete gutxi batzuk, ederki saldu nuelako itxura egiteko. Aise egin nezakeen, dirua barrabarra izango bainuen, eta hartara, ez nuen itoka lan egin beharko.

Etxera heldu nintzen. Pete urduri samar zegoen egun osoa etxean sartuta egon zelako; prest zegoen berriz ere galdera txanda bat egiteko, hala zirudien behintzat. Bainu bat hartu behar nuela esan nion eta etxera ekarritako janaria prestatzeko. Ordubetez uxatzea lortu nuen.

Zazpi t'erdiak inguruan afaldu genuen. Zortzietarako bukatu genuen. Lan pixka bat egin behar nuela esan nion, eta ontziak garbitu beharko zituela. Zortzi t'erdiak arte izan zuen zereginik.

Egongelara etorri zitzaidan orduan, eta denbora-pasa aztertzen ibili nintzen kobratze txartelak gorde nituen. Kapelua eta berokia jazteko agindu nion, eta hala egin zuen... lehertzeko zorian zegoela zirudien. Gero bi trago luze atera eta bat eman nion. Hurrupatu bezain laster, beste bi atera nituen.

— Dillon, adiskide. Zerrbait esan nahi...

— Edan ezazu, gizona —esan nion—. Bixkor! Berandu gabiltza eta.

— Baina...

Baina bere tragoa bukatu zuen eta nik nirea. Argiak itzali nituen, ukondotik heldu nion eta aterantz eraman nuen ilunbetan.

— Gauza handirrik ez da, Dillon. Ez du garrrantzirrik, baina ezin dut esan gabe utzi. Atzoz gerroztik, gu biok...

— Ez al duzu entzun? —esan nion—. Berandu gabiltzala esan dizut. Goazen ba.

Nirekin etorri zen, baina galdera hura, zena zela, buruan zerabilen oraindik. Eta hirian barrena gindoazelarik, marmarrean aritu zen. Esan al dizut dagoeneko etxea unibertsitatetik gertu zegoela, eta etxadiko bakarra zela? Hala zen ba, hantxe zegoen bakar-bakarrik. Baina ez nuen arriskatu nahi. Aldameneko etxaditik igarotzerakoan bizkorxeago ibili nintzen, ondoren argiak eta motorra itzali eta itopuntuan iritsi ginen.

Atea irekin nuen. Peteri esan nion kotxean gelditzeko nik deitu arte.

— O? —bira egin zuen eta begira gelditu zitzaidan—. Nik uste nuen...

— Badakit —esan nion—, baina atsoak entzun egingo dizu atarira nola hurbiltzen zaren, eta horrek pikutara bidaliko luke guztia.

Kotxean eserita utzi nuen, marmarrean. Bide erdian nengoela, pentsatu nuen, eta norbait agertuko balitz, kotxe patruilaren bat, eta zertan arraio zebilen galdetuko baliote, zer? Baina... zera, ezin nuen besterik egin. Ez zen komenigarria, baina ezta atarira etorraraztea ere, bart arratsean esan nion bezala. Ez bata, eta ez bestea; eta beharbada inoiz ez nuen gauza zuzenik egitea lortuko. Baina zer arraio, ez nuen pentsatzen ibiltzeko astirik, eta ondo baino hobeto nekien suerte txarreko tipoa nintzela, eta...

Atea jo nuen, eta entzun zen hotsa nire bihotzaren oihartzuna iruditu zitzaidan. Tresna zaharraren taupadak sekulakoak ziren. Denbora luzea pasa ondoren —dozena bat urte iruditu zitzaidan— atsoak kontrako leihoa zertxobait ireki eta begiratu zidan.

Argi motela zegoen sarrera hartan. Baina, itxuraz, nahikoa izan zen atsoarentzat ni ezagutzeko. Atea ireki zuen, gero atesarea eta sartu egin nintzen.

Begitartea pixka bat ilundu zitzaion, esku hutsik nentorrela ikusi zuenean. Orduan keinu egin zuen buruarekin ate alderantz, eta irribarrez hasi zen. Eskuak igurtziz.

— Ekarri al didazu berokia? Kotxean daukazu, ezta?

Ez nion ezertxo ere esan, ez nuen ezertxo ere egin. Pilak ahitu zaizkion panpina ematen nuen. Ifernura bidali nahi nuen puta zahar hura, baina ezin nintzen mugitu.

— Ekarri didazu, ezta, jauna? Horregatik etorri zara, ezta? Berokia ekarri didazu eta orain... —keinu egin zidan eta burua astindu zuen etxearen atzealderantz—. Ohean duzu dagoeneko, jauna, joan zaitez...

Ez zuen hori esan behar. Zin egiten dut; den-dena prestatu eta dagoeneko bide erdia baino gehiago egina nuen. Baina ez balu hura esan, ez dut uste aurrera egiten ausartuko nintzatekeenik.

Ondo merezia zuela pentsatu nuen, hura entzun ondoren. Eskatu egin zidan.

Eta nik eman egin nion.

Ukabilkada eman nion ezkerraldean, eta gero eskubialdean. Bi zartako haiek bakarrik eman nizkion, ezker-eskubi. Danbaka alde batera eta gero bestera. Danbaka bigarren aldiz, atsoa lurrera erori baino lehen. Eta gero erortzen utzi nuen, eskaileraren lehen mailetan; lepoa luzatu zitzaiola ematen zuen. Eta buruak balantzak egin zituen, pilotan ari balitz bezala.

Atsoa hil ote nuen? Zer arraio uste duzu ba?

Mona gordeta egon zen egongelako gortinen atzean. Orduan irten egin zen; begiratu bat eman zion atsoari eta gero beste aldera begiratu zuen. Eta besarkatu egin ninduen, dardarka.

Muxu eman nion kopetan, eta estutu txiki bat. Sarreratik kanpora bultz egin nion, egongelarantz.

— D-Dolly. Zer e-egingo dugu...

— Esango dizut —esan nion—. Esango dizut zer egin behar duzun. Zein da izebaren logela?

— Es-eskailerak igo eta hantxe dago. Eskuinetara. O, D-Dolly, nik...

— Uztazu —esan nion—. Jainkoarren, uztazu orain! Non gordetzen du giltza? Non du giltza?

Sarrerara joan nintzen airean, eta atsoa arakatu nuen. Giltza bat aurkitu nion poltsikoan eta egongelara eraman nuen.

— Hau al da? Eta pistola zer? Haren gelan? Arraioa, erantzun iezadazu!

Baietz esan zidan, totelka, pistola sorgin zaharraren gelan zegoela. Txistua irentsi eta irribarre egiten ahalegindu zen, barrena lasaitu nahian.

— Bar-bakatu, Dolly. Nahi duzuna egingo dut...

— Ederki —esan nion—. Badakit hala egingo duzula, eta ondo moldatuko gara —nik ere irribarre egin nion... ahalegindu nintzen behintzat—. Zoaz diruaren bila orain; zenbat denbora beharko duzu? Ekarriko al didazu bost minututan?

Egingo zuela esan zidan, hala uste zuela behintzat. Ahalik eta lasterren egingo zuela.

— Baina zuk zer egingo...

— Zuri ez zaizu axola, arraioa! —esan nion—. Zoaz diru bila eta nik egingo dut gainerakoa. Mugi, Jainkoaren izenean!

Bira egin zuen eta laster batean joan zen.

Sarrerara itzuli nintzen, emakumea lepoan hartu eta eskaileretan gora eraman nuen.

Gora iritsi eta lurrera bota nuen. Bere gelako atea ireki eta sartu egin nintzen.

Aulki bat ikusi nuen, ohe bat, eta idazmahai tolesgarri bat. Besterik ez. Libururik ez. Argazkirik ez. Eta halako etxe zaharra izanik, halako atsoa, derrigorrez egon behar zuen argazkirik...

Mahaia ireki nuen, pistolarik aurkituko ez ote nuen edo beteta egongo ez ote zen beldurrez. Eta pentsatu nuen, hi, axolagabe hutsa haiz. Zergatik ez duk lehendabizi begiratu? Orain ezin duk atzera egin, eta pistola ez badago hemen... Baina hantxe zegoen; berrogeita bost zahar handi bat, hura bai ustekabea! Ez zen atso baten moduko pistola. Eta beteta zegoen.

Diru pixka bat ere bazegoen; bilete biribildu batzuk kaxoi baten barruan.

Dirua jaso eta pistola gerrikoan sartu nuen. Kaxoiak indarrez atera eta lurrera bota nituen, eta aulkia bota nuen sarrerarantz nindoan bitartean.

Eskaileretako maila batzuk jaitsi nituen. Atzera igo nintzen, beso batetik heldu nion atsoari, eta beherantz eraman nuen arrastaka.

Etzanda utzi nuen eskaileraren erdian. Ni beheraino jaitsi nintzen, mailetan bileteak sakabanatuz. Argia itzali nuen, atea zabaldu nuen eta Peteri deitu nion. Orduan, maila batzuk igo nituen eta zain geratu nintzen.

Izerdi patsetan nengoen. Huts egingo nuen; ezin zitekeen bestela izan. Egunkarietan irakurtzen dituzun hankasartze haiek bezalakoa izango zen. Kristoren lantxoa prestatzen zuten eta den-dena okerreko aldera egiten zuten, burruntzalia sartzen zuten hamaika aldiz, komedia batean ariko balira bezala. Tankera horretako kontuak irakurria nintzen, barrez lehertzen nintzelarik, eta behin eta berriz pentsatzen: txoro alena! Inuxente hark jakin behar zuen, konturatu behar zuen: pentsatzen jarri izan balitz...

Atea zabaldu zen. Itxi egin zen. Entzun egin nuen arnasestuka, urduri; eta orduan xuxurlaka ilunpean:

— Dillon? Zerr...

— Dena ondo dabil —esan nion isilka—. Atsoa goian dago, bere gelan nik esandakoa idazten. Gora noa bukatu ote duen ikustera.

— O? —aurpegia nola ilundu zitzaion ikus nezakeen ia—. Orrduan zrrgatik etorrri...

— Alde egin baino lehen zuk begiratu bat ematea nahi dut. Lasai zaitez. Ez du jakingo zu hemen zaudenik nik papera eskuan izan arte.

— Ederrki —esan zuen, duda-mudatan, buruan zuen korapiloa askatu nahian.

Eta orduan amore eman zuen eta barrez hasi zen. Ni bere adiskidea nintzen, niri bururatu zitzaidan guztia. Beraz arduratuko nintzen, ordurarte egin nuen bezala. Eta bera tipo xumea zen; baina bazuen beste zerbait buruan:

— ... egun osoan ibili naiz gogorratu nahian, Dillon. Txorrakerria hutsa da. Nola da, atzo abestu genuen abesti hurra: Ingalaterrrako sasierrrege harri burruzko abestia?

— Abestia! —esan nion sinestu ezinik—. Abestia! Hori al da... —isilago hitz egiten jarraitu nuen—. Piztu argia, Pete. Nahi gabe eman diot maukarekin lehen...lehen...

— Lehen noiz?

— Bira egin beharko duzu. Eskuinean dago, atearen ondoan.

Bere gorputzak egiten zuen itzal beltza ikusi nuen iluntasunean bira egiten. Bere behatzen soinua entzun nuen hormako paperean, bilaketan. Gero, irribarrea berriz ere, ume baten modukoa:

— ... ez dakit zerrgatik burrurratu zaidan horrrelako txorrakerriarrik hain mementu txarrean. Ez jarramonik egin. Gerro, beharrbada...

— Ez —esan nion—. Ez da ez mementu txarra. Horrela dio abestiak, Pete:

«Katuak teilatuan, katuak teiletan,

Katuak eserita, txantxetan ta olgetan... «

Argia piztu zuen. Bizkarra emanda zegoen, egon behar zuen moduan.

Sei alditan astindu nuen buruan. Aurrerantz erori zen, eta bertan luze gelditu zen.

Ziur egon nahi nuen. Alde egin baino lehen begiratu bat eman nion. Aurpegia guztiz itxuragabetua zuen, baina zoriontsu hil zela ematen zuen. Irribarre eginez hil zela.