9

 

        Erosketa batzuk egin nituen hurrengo goizean, eta behar bezalako otordua prestatu nuen. Urdaiazpikoa eta ogi xigortua, patata frijituak, fruta eta kafea. Gelditu gabe jan nuen, nire golkorako barre eginez; inork uste bazuen Dolly zaharra gosez akabatuko zuela, jai zuen. Pikutara kamarera nagi madarikatu guztiak! Pikutara Joyce maripurtzil zikin hura, eta Doris, eta Ellen, eta... eta gainerako urdanga guztiak! Dolly zaharrak ederki asko zainduko zuen bere burua gisako norbait aurkitu arte. Eta, adiskide, mementu hura ez zegoen oso urruti.

        Kafe katilua bete nuen ostera, eta zigarro bat piztu nuen. Patxadan eseri nintzen aulkian, lasaiago. Pete Hendrickson zen hurrengo egitekoa. Bere bila joango nintzen gaur, isilean —jakina, ez zen komeni inork ni harekin ikustea— eta...

        Kafea kontrako eztarritik sartu eta katilua erori zitzaidan.

        Pete.

        Ez nekien non bizi zen tipoa.

        Bere azken helbidea, negutegian lanean hasi baino lehen bertan behera utzi behar izan zuena zen. Auskalo non arraio bizi zen orain. Etxerik ere ez zuen agian, lana galdu zuen eta. Bagoi zaharren batean lo egingo zuen edo estolda zuloren batean.

        Zutitu egin nintzen eta madarikazioak bota nituen, egongelan gora eta behera nenbilen bitartean. «Jainkoarren —pentsatu nuen— Jakin behar nian! Burua urratzen duk tratu on bat egiteko, eta norbaitek izorratu egiten dik!».

        Ez dakit zenbat denboran ibili nintzen bueltaka, madarikazioak eta orroak botatzen, lasaitu nintzen arte. Orduan, telefono liburua hartu nuen, negutegiko zenbakia bilatu eta deitu nuen.

        Arduradunak erantzun zidan. Esan nion:

        — Faborrez, jauna, Olaf Hendrickson naiz. Oso garrantzitsua nirre anaiarrekin hitz egitea, Peterrekin.

        — Orain ez du hemen lan egiten —esan zidan—. Sentitzen dut.

        — Beharrbada zuk esango didazu non...

        — Ez, ez —erantzun zidan, zakar, nik galdera egin baino lehen—. Ez dugu horrelako informaziorik ematen. Gainera, ez nago seguru.

        — Faborrez, jauna —esan nion—. Ez al da...

        — Sentitzen dut —telefonoa eskegi zuen.

        Tipo xelebrea naiz ni. Zenbat eta gehiago saiatu jendea ni izorratzen eta egin nahi dudanetik baztertzen, gero eta gogorrago ekiten diot nik.

        Erlojuari begiratu nion. Bizarra egin eta hortzak garbitu nituen, eta atzera begiratu nion erlojuari. Hamaikak eta laurden. Ordu egokia. Kotxean sartu nintzen, eta herriaren beste muturrera abiatu nintzen.

        Eguerdi aldera zen negutegiko kalean behera zegoen garagardotegira heldu nintzenean. Izena eta helbidea hartu nituen pasatzerakoan, eta hurrengo etxadiko supermerkatu batean gelditu nintzen. Kotxean egon nintzen zain, harik eta eguerdiko txistua entzun zen arte. Orduan, kotxetik irten eta kaleari begira gelditu nintzaion.

        Nire susmoa zuzena zen. Langileak jaitsi ziren negutegitik eta ilara osatu zuten garagardotegiaren aurrean. Minutu batzuk eman nizkien barrura sartzeko eta esertzeko. Dendan sartu nintzen orduan, eta tabernara deitu nuen telefono kabinatik.

        Telefonoak behin eta berriz jo zuen. Azkenean, norbaitek hartu zuen, jabeak, tabernariak edo agian bezeroren batek, eta kaixo esan zuen garrasika.

        — Pete Hendrickson izeneko tipo bat dago hor —esan nion—. Negutegiko mutiletako bat. Esango al zenioke jartzeko, faborez?

        Ez zidan erantzun; telefonotik urrundu zen eta garrasi egin zuen:

        — Pete... Pete Hendrickson! Ba al dago hemen Pete Hendricksonik?

        Norbaitek zeozer erantzun zion orroka, eta besteren batek barre egin zuen; eta tipoak atzera hitz egin zion telefonoari:

        — Ez dago halakorik, jauna. Orain ez du negutegian lan egiten.

        — Kontxo —esan nion—. Berarekin hitz egin behar dut ba. Ba ote dago hor non dagoen dakienik...

        — Egon —esan zuen, zorrotz, aspertzen hasia balitz bezala—. BA AL DAKI ZUETAKO INORK...

        Ez zekiten. Eta jakingo balute ere, ez zuten esateko asmorik.

        — Ez dakite, jauna —esan zidan tipoak—. Besterik behar al duzu?

        Baietz esan nion.

        — Zoaz zakurraren ipurdira, putakume alena.

        Eta eskegi egin nuen haren biraoak entzun orduko.

        Hura zen Pete aurkitzeko lekurik aproposena, baina ez bakarra. Pete Hendrickson bezalako tipoak oso ondo ezagutzen nituen. Banekien zer egiten zuten, nora joaten ziren. Aste osoak eman nituen aurrekoan bera aurkitzeko; eta artean eragozpenik gabe lan egin ahal izan nuen, ezkutuka ibili ordez, orain nenbilen moduan. Baina hura desberdina izan zen. Ez bainintzen bere bila ibili nire mesederako. Oraingo honetan niretzat zen —niretzat, Monarentzat eta ehun mila haientzat— eta aurkitu egingo nuen kosta ahala kosta.

        Herrirantz gidatu nuen, eta auzune kaskarrenaren ondoan aparkatu nuen. Kotxetik irten eta ibiltzen hasi nintzen.

        Hogei bat kilometro ibiliko nituen arrastalde hartan. Arlotez jositako enplegu bulegoak ibili nituen. Sarrera kirastunak eta euli kakaz zikindutako leihoak zituzten apopilo etxeak. Jatetxe merkeak. Billar aretoak eta taberna zulo zikinenak.

        Ez al zen ba larunbat arratsaldea? Eta etxe bat balu ere, Pete bezalako tipo bat ez litzateke larunbat arratsaldean etxean geldituko. Hemen nonbait ibiliko litzateke, txanpon batzuk gastatzeko moduko lekuan. Zurrut egin eta zanpa-zanpa jan, gero gela zikinen batean etzateko adina diru utziko zion parranda eginez.

        Gelditu gabe ibili nintzen, batetik bestera, kaleetan gora eta behera. Larunbat arratsaldea joan zen, eta larunbat iluntzea etorri zen.

        Oso urduri nengoen ezer jateko; hala ere, inguru hartan ez zegoen jateko modurik. Itxura kaskarregia ez zuen taberna bat aurkitu nuen, eta trago batzuk egin nituen. Ondoren, ibiltzen hasi nintzen berriz ere.

        Han ibili behar zuen, nonbait. Putasemea, non kristo! Ez bazebilen han inguruan, herritik alde egina izango zen, eta...

        Hortzak estutu nintuen. Ez! EZ! Ezin zidan holakorik egin. Ezin zidaten holakorik egin.

        Larunbat iluntzea.

        Larunbat iluntzeko zortziak. Eta Peteren arrastorik ez... eta Monarengana joateko ordua zen ia.

        Litro erdi bat whisky erosi nuen eta kotxera itzuli nintzen. Tapoia ireki nuen hortzekin, sekulako mina hartuz eta min hartaz gozatuz. Trago bat egin nuen orduan; bizpahiru trago. Eserlekura bota nuen botila eta azeleradorea zapaldu nuen.

        Nazkatuta? Nazkatuta baino gehiago, ernegatuta nengoen, baina ez dirutzagatik. Zerbait egin behar duzunean eta ezinean ibiltzen zarenean bezain ernegatuta nengoen. Irtenbideak bilatu behar dituzunean eta bat ere ez dakizunean bezain ernegatuta.

        Zer egingo nuen orain? Zer esango nion Monari? Guztia konponduko nuela esan nion, eta ehun mila dolar haiek ia uki nitzakeela iruditzen zitzaidan...

        Botilari tapoia kendu eta beste trago luze bat kendu nion... Zer esango nion? Ezertxo ere ez. Pete topatuko banu bihar edo etzi, ederki. Bestela —eta hobe nuen ondoren herritik gehiegi ez ibiltzea— tira, egun itxaropentsu batzuk biziko lituzke neskak kamustu baino lehen. Eta nik, nik ez nuen eskubidez zegokidana baino gehiago izango.

        Hura zen, nire iritziz, egin nezakeen gauza bakarra. Ez nien bere galderei jaramonik egingo. Oso gutxi hitz egingo nion. Neska pozik eta gustora egoteko ahaleginak egingo nituen, eta ondoren... badakizu. Nik ez nion gauza txarrik ikusten horri, ezta? Nik ez nuen emateko prest ez zegoen ezer hartzeko asmorik.

        — Ez du gauza txarrik —esan nuen, eta ozen gainera—. Dolly Dillonek esan du ez diola gauza txarrik ikusten... putakume zerriak.

        Bistan zen, onartu egiten nuen; eta amorruz betea nengoen, atzazalak jaten hasteko moduan. Baina banekien aurrera egingo nuela, modu berean.

        Zuhaitz baten itzalpean zegoen nire zain, supermerkatutik ate batzutara. Kotxera igo zen, erosketa poltsa txiki bat utzi zuen eserlekuaren atzean, eta nik gogotik zapaldu nuen azeleradorea. Astinaldiak nire gainera bidali zuen. Baztertu egin zen, pixka bat ikaratuta, ahotsa korapilatzen zitzaiola.

        — No-nora goaz, Dolly? Denbora asko daramat etxetik kanpo, eta...

        — Ez zara berandutuko —esan nion—. Zer gertatzen da? Ez dirudi ni ikusteaz pozten zarenik.

        — O, ez, Dolly! Oso pozik nago, zera. Baina... Ondo al dabil dena? E-egin behar al dugu... duzu hitz egindakoa?

        — Ez al nizun agindu? —esan nion.

        — Astelehenean, Dolly? As-astelehenean bertan, ezta? Beldurrak airean nago...

        — Egingo nuela esan nizun, ezta? —esan nion—.

        Idatziz jartzea nahi al duzu?

        Burdinbide itxi bat zeharkatu nuen, errepide batetik aurrera jarraitu nuen eta aparkatu nuen. Ez zegoen batere argirik han, ezta trafikorik ere. Besoekin inguratu nuen, eta nigana erakarri nuen.

        Muxu eman nion, eta laztantzen hasi nintzen. Eta orduan gertatu zena hain sutsua eta zoragarria izan zen... zera, ez dakit nola adierazi. Drogazale baten ametsaren antzekoa izan behar duela esango nuke.

        Ni gizon ibilia naiz, ulertzen? Ez naiz nekazari babu horien modukoa, bero-bero eginak jartzen direnak emakurnezkoen barruko arropa ikusi orduko. Hogei dolarreko neskak ezagutu ditut nik, eta ondo pasatzearren irteten diren neskak. Baina ez nuen inoiz horrelakorik ezagútu.

        Orduan, hura bukatu zen; niri zegokidanez behintzat, bai. Baina ez zirudien gehiegi axola zitzaionik. Esan nion:

        — Bihotza... —eta ondoren esan nion— Ene ba, laztana... —eta azkenean esan nion— Zertan arraio zabiltza?

        — Barkatu —ezpainari kosk egin zion, niri ez begiratzeko ahaleginak egiten, guztiz lotsatuta—. Hainbeste maite zaitut eta...

        Zer egingo duk horrelako neska batekin? Ikuspuntu okerretik begiratu nian agian. Agian atsoak saldu egiten zian, neskak debalde eman ez zezan.

        Burutapen hura etorri bezain azkar uxatu nuen. Jaramonik egin gabe, kale gorrira bidali nuen eta atea zapla itxi nion. Ergela izan behar zen ez ikusteko ume hura ona zela, eta batere errurik ez zuela. Eta jakina, beregatik egiten ari nintzen guztia ikusita —bere ustetan beregatik egiten ari nintzen guztia ikusita— zeozer berezia egin nahi zuen niretzat.

        Nik hala izatea nahi nuen, horrela izan behar zuen. Inguruan izan nituen urdanga haien guztien ondoren, garaia zen eskerroneko neska atsegin eta maitekor bat ezagutzeko.

        Zoragarria zela esan nion, eta ez zegoela batere arazorik. Ez nuela gau hartan gehiegi luzatu nahi, berandu baitzebilen.

        — Izebak duen pistola hori —hasi nintzaion esaten, kotxea martxan jartzen nuelarik—. Non gordetzen du?

        — Goian. Bere gelan... Dolly...

        — Gelako giltza berak gordetzen al du? Oso ondo. Txukun itzazu orain zure jantziak, eta erosketa gunera eramango zaitut.

        — Dolly —arropak astintzen hasi zen—. Zer... nola egingo duzu, Dolly? Zera, jakin beharko nuke...

        — Ez ba —esan nion—. Ez duzu ezertxo ere jakin beharrik. Jakingo bazenu, nahi gabe esateko arriskua izango zenuke. Ahaz ezazu beraz.

        — Baina...

        — Aditu? Ahazteko —esan nion—. Hauxe da egin bebar duzun guztia, astelehen iluntzean etxean egon zortzi t' erdiak eta bederatziak bitartean.

        — Zortzi t'erdietan edo bederatzietan?

        — Edo hamarretan. Hor inguruan —esan nion.

        — Bart arratsean galderak egin zenizkidan Pete Hendricksoni buruz. Zer egin behar du...

        — Ezertxo ere ez —esan nion, eta ez zuen ematen gezurretan ari nintzaionik. Petek ez zuen inolako zerikusirik izango. Ezta nik ere. Erruki nion neskari, baina zer egin nezakeen?—. Utz dezagun orain, aditu? —esan nion—. Segi galderak egiten, eta ez zarela nitaz fio pentsatzen hasiko naiz.

        — Barkatu. Nik iakin nahi nuen...

        — Hemen jaitsiko zara —esan nion, eta erosketak eman nizkion—. Orain, zoaz agudo etxera eta ez zaitez kezka. Dena ongi irtengo da...

        Kotxeko atea ireki zuen eta jaisten hasi zen. Bira egin zuen kezkati, barkamena eskatu nahian, ezpainak erdi irekita beste saioren bat egiteko asmotan.

        Aurrerantz makurtu nintzen, muxu eman nion, eta bultzada txiki bat.

        — Alde —esan nion—. Aditu al duzu? Ibiltzen ikusi nahi zaitut.

        Irribarre egin zuen. Hanka egin zuen. Aldendu egin nintzen.

        Itzulinguru pare bat egin nituen auzo kaskar hartatik, eta alferrik. Pete herritik alde egina izango zen. Mokadu bat jan nuen, beste botila bat whisky erosi eta etxerantz gidatu nuen, ze arraio, hala beharko zuela izan pentsatzen nuen bitartean.

        Esan al dizut lehen gure etxe zuloa burdinbide itxi baten aldamenean zegoela; alde batean burdinbidea genuela eta bestean txatarra biltzeko orube bat? Zuri esateko asmoa nuen ba. Etxerantz gidatu nuenean gau hartan, bagoi sorta bat ikusi nuen burdinbide itxian: bagoi huts bat, bagoi txabal bat eta beste bi estaliak. Eta esan nuen nire artean, kaka zaharra, ezingo dut goizean lorik egin. Goizeko seietan hasiko dira bagoiak zamatzen eta...

        Txistua irentsi nuen. Bagoi hutseko ate irekiari begira gelditu nintzaion, eta hantxe gelditu nintzen, harri eta zur.

        Kalea ilun zegoen. Gurea zen etxadiko etxe bakarra. Kotxeko atea itxita nuen jada eta banekien ez nuela betarik izango barrutik tresnarik edo astintzekorik hartzeko, tipo hura nigana iritsi baino lehen. Nigana baitzetorren zuzenean. Bagoiko atetik jauzi egin zuen, kristoren gizon puska zen, eta orubean barrena zetorren. Ezin nuen nolako itxura zuen ikusi. Baina igerri nion ez zuela batere asmo onik, bestela ez luke...

        Nigandik metro batzuetara gelditu zen.

        — Dillon? —esan zuen—. Dillon zarra, bai?

        Kotxearen kontra etzan nintzen.

        — Pete —esan nion, indarrik gabe—. Pete Hendrickson.

 

 

 

© Jim Thompson

© itzulpenarena: Idoia Gillenea

 


www.elkarlanean.com
www.susa-literatura.eus